Bài về thuế 0,1% đã nói rõ trường hợp phổ biến nhất: bán tài sản mã hóa qua tổ chức cung cấp dịch vụ. Nhưng nhiều người lại hay làm những việc khác: đổi coin này lấy coin kia, nhận token miễn phí, nhận phần thưởng từ staking. Với những tình huống này, câu trả lời rõ ràng chưa có sẵn. Bài này cập nhật đến ngày 28/09/2026.
1. Điều đã rõ
Thông tư 32/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 27/3/2026) quy định chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa không chịu thuế giá trị gia tăng, và cá nhân chuyển nhượng qua tổ chức cung cấp dịch vụ nộp thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Thời điểm xác định doanh thu, thu nhập thực hiện theo quy định về chuyển nhượng chứng khoán và pháp luật về tài sản mã hóa. Thông tư cũng ghi rằng nội dung không hướng dẫn thì thực hiện theo pháp luật thuế hiện hành.
2. Những tình huống chưa thấy hướng dẫn riêng
Theo nội dung Thông tư mà chúng tôi đọc được, văn bản này không có điều khoản riêng cho các trường hợp sau, nên câu trả lời phụ thuộc vào cách áp dụng pháp luật thuế hiện hành và hướng dẫn của cơ quan thuế.
Đổi coin sang coin: có được coi là một lần chuyển nhượng hay không, và nếu có thì giá chuyển nhượng quy đổi ra đồng Việt Nam theo thời điểm nào, tỷ giá nào?
Airdrop: token nhận miễn phí có phải là thu nhập chịu thuế không, và nếu có thì tính vào lúc nhận hay lúc bán?
Staking: phần thưởng nhận được thuộc loại thu nhập nào, tính thuế vào lúc nhận thưởng hay lúc chuyển nhượng?
Giao dịch ngoài tổ chức cung cấp dịch vụ: Thông tư nêu chuyển nhượng "qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa". Các giao dịch diễn ra ngoài kênh này, chẳng hạn trên nền tảng nước ngoài hay ví cá nhân, thì áp dụng ra sao còn cần theo dõi thêm.
Chưa có hướng dẫn riêng không có nghĩa là không chịu thuế, cũng không có nghĩa là chắc chắn phải chịu thuế. Chiến hữu cần hỏi cơ quan thuế hoặc chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể của mình.
3. Vì sao chuẩn bị chứng từ là việc nên làm từ bây giờ
Khi hướng dẫn được ban hành hoặc cơ quan thuế yêu cầu giải trình, người có sổ sách đầy đủ sẽ dễ dàng hơn nhiều so với người phải tự nhớ lại. Tài sản mã hóa nằm trên nhiều nền tảng, nhiều ví; nếu không ghi chép, việc truy lại lịch sử rất mất công.
4. Nên ghi chép những gì
Ngày giờ của từng giao dịch. Loại tài sản, số lượng, chiều giao dịch (mua, bán, đổi, nhận thưởng, nhận airdrop). Giá trị quy đổi ra đồng Việt Nam tại thời điểm giao dịch và nguồn tham chiếu tỷ giá mà chiến hữu dùng. Phí giao dịch. Nền tảng hoặc địa chỉ ví tham gia. Mã giao dịch trên chuỗi khối. Sao kê ngân hàng đối ứng khi nạp và rút tiền đồng.
5. Cách lưu trữ
Dùng một bảng tính riêng cho từng năm, lưu kèm ảnh chụp hoặc tệp xuất từ nền tảng. Sao lưu ở nhiều nơi. Không xóa tài khoản hay ví cũ khi chưa xuất được lịch sử. Ghi chú rõ lý do của những giao dịch không bình thường, chẳng hạn chuyển giữa các ví của chính mình.
6. Cẩn trọng với lời hứa "không phải đóng thuế"
Những lời quảng cáo kiểu "giao dịch ngoài sàn không bị đánh thuế" hay "cách để né thuế" là rủi ro lớn. Điều chiến hữu cần là hiểu rõ nghĩa vụ của mình và chuẩn bị đủ chứng từ, chứ không phải tìm cách né tránh.
7. Checklist
Đọc nguyên văn Thông tư 32/2026/TT-BTC, nhất là phần phạm vi và nội dung chưa hướng dẫn. Ghi chép từng giao dịch, kể cả đổi coin, airdrop, staking. Lưu chứng từ ngân hàng và lịch sử nền tảng. Theo dõi văn bản hướng dẫn mới. Hỏi cơ quan thuế hoặc chuyên gia thuế khi số tiền lớn hoặc giao dịch phức tạp.
Kết luận
Có những khoảng mà pháp luật chưa nói rõ, và người tỉnh táo không đoán mò mà chuẩn bị sẵn sổ sách. Một bảng ghi chép gọn gàng hôm nay có thể giúp chiến hữu tránh rất nhiều phiền phức về sau.
— Lê Duy Phương
Cần tư vấn lộ trình phù hợp với riêng mình? Liên hệ Zalo 0947409918 (Phương) để được hỗ trợ miễn phí.
